Yöresel Dilimiz

Yöreye Ait Söz Ve Kelimeler.

Aşağıseyit, Yukarıseyit kız bulamazsan Çal’a seyit

Anası sarar, kızı koyar iki sarmaylan garın mı doyar

Didtiri yavrum didtiri, arpa unundan katmer mi olur diptiri

Ekmek hıdırın, su Bedirin, yiyin yiyin gudurun

Bir okka pekmez, derdimi develer çekmez

Babası oğluna bir dönüm bağ vermiş de, oğlu babasına bir salkım üzüm vermemiş

Adı ne budu ne, tarana aşının dadı ne

Evde hasırı yok halı beğenmez, küpte pekmezi yok balı beğenmez

Kız anasından öğrenir sofra yazmayı, oğlan babasından öğrenir sokak gezmeyi

Her şey yakışığı, tarana aşı kaşığıyla

Üzümü küpten, kızı kökten al

Sac kıvamını bulur hamur tükenir, yaş kıvamını bulur ömür tükenir

Çalın devesi çölde yürümez

Kurt katırın fiyatını mı sorar

Esebey ile Yazır, delikli heybe hazır

Allah’ın yakmayacağı ocağa, Çökelez çırası vursan yanmaz

Elin öldürüverdiği yılan, kalkarda bir daha sokar

Didtiri yavrum didtiri, arpa unundan katmer mi olur dipdiri

Ana gezer kız gezer, ala köpek ev düzer

Kız anasından öğrenir sofra yazmayı oğlan babasından öğrenir sokak gezmeyi

Palçıklı kadın çok koca değiştirir

Düşün deli gönül düşün, adam beygir mi alır kışın

Kesmez bıçak ele yağsız, hünersiz garı dile yağsız

 

YÖRESEL SÖZLER

Şırk amadın camdan eşşek aldığı gibi Mustanın nar sattığı gibi Sepet örene çıbık alıvemek Çayla hazırların Dağla muzurların Gatıranı negada gaynadırsan gaynat olmaz şeker cinsdir Cinsini Si..Bip_Bip cinsine çeker. Yağmır Hocalıdan gelise tohom saç, Erenleden gelise eve gaç.

BEDDUALAR
Başına gelsinde hoşuna gelmesin.
Sana ettiğim iyilikler gözlerine dizlerine dursun.
Birinden emdiğin kan diğerinden emdiğin irin olsun. (Anne evladına ilenirse)
Kanlı gömleğin ile kara haberin gelsin.
Naha Allah bilinmez dertler versin.
Diplere yat da kapılara bak.
Elceğizine hışımlar insin.
İlecine (leşine) kuzgunlar ensin,
Dokuz kapıda dokuz papucun kalsın.
Dokuz kapıdan koğul.
Naha gavur mezarına konasıca.
Sende bencileyin ol.
Oduna ocağına baykuşlar dünesin.
Bir yufkalar bulamada benim kapıma gel.
Defteri dürülesice.
Dölü döşü dereye dökülesice.
Allah kazınacak tırnak vermesin Mürdolasıca, gözlerin kör olsunda sürüm sürüm sürün.
Dilinde kara yakmalar çıkasıca.
Elin terazi, koltuğun tekne olsun da evlere un ara.
Gözüne dizine dursun. Oğulunda kızında bul.
Gahrolasıca İki ucunu bir yerde bulma,
iki yakalı gömlek yüzü görme.
Yüzünü su dökücüler görsün.

HAYIR DUALARI
Taş diye kısımladığın altın olsun.
Toprak diye kısımladığın gök kuruş olsun.
Allah muradlarında dileklerinde ne varsa versin.
Ak sakallı piriler ol, Allah eline oyağına kuvet versin.
Allah düşman sırlarından düşman şerlerinden sakinsın.
Allah beladan kazadan korusun.
Ayağın göl, başın pınar olsun.
Ömrün uzun, düğünün güzün olsun.
Allah razı olsun.
Allah birini bin etsin,
‘,’YÖRESEL KELİMELER

Pazartesi = Pazar / Çal Bazarı

Salı = Bazarertesi

Çarşamba = Işıklı

Perşembe = Cumaşamı

Cuma =

Cumartesi = Eyne ( Bugün Eyne Yarın Oyna )

Pazar = Gire / Bazar Buraya Kadar Olan Sözler için
Mustafa Doğan
Hemşerime Teşekkürler

Akşam Üstü = Aşamotu

Sabah = Guşluk

ABILA Abla

AĞA = Abi

ALAMA Avut Büyüklüğünde Taş

ALIGAZI = Zabıta

ANLIK Tarla Sınırı

ANNAÇ = Karşı

ARAZÖZ = İtfaiye

AŞIRAŞI Aşure

BAKIR = Kova

BEDİREK = Pamuğun iplik haline gelmeden önceki oval hali

ELESBİT = Bisiklet

BESDEL = Pekmezle birlikte kaynatılan karpuz kabuğu

BOBUÇ = Ayakkabı

BODUYE = Önlük

BOSCA POYAM = Boz renkte olan acı çekirdekli badem

ÇAĞIL = Bağ sınırındaki taş yığını

DARI = Mısır

DEPEROTU = Havuç

DEPİT = Kurutulmuş Hamur

DIĞAN = Küçük Tava

DOLAK = Atkı

DÖŞEK = Yatak

DÜĞLEK = Bostan ( Kavun Karpuz )

DÜRÜLGEN = Lahana

EBE = Büyükanne

SIKMA = Gömlek

ESKİ YÜMEK = Çamaşır Yıkamak

GANAT = Merdiven

GANDAK = Bahçe Duvarı

GARAGATMAÇ = Kar ,Pekmez Karıştırması

GARİ = Çabuk Ol

GARNUGARA = Börülce

GAVATA = Kutu

GAVIRGA = Kavrulmuş Buğday

GAVIT = Leblebi Tozu

GEME = Fare

GEVREK = Simit

GILDIR GILDIR = Yeni ,Temiz, Parlak

GINCIRGAÇ = Telefon direği gibi bir direğin yere paralel olarak 1 metre yüksekliğindeki

GÖYNEK = Atlet

GUYRUKLU = Akrep

GÜNDÖNDÜ = Ayçiçeği

HAMAŞMAK = Kucaklaşmak

HANGIRDA = Nerede

HARIM = Bahçe Duvarı

HENGAME = Toplu oyun eylence

IRADIYA = Radyo

ISKIRAN = Hamur Kesme Aracı

İLAN = Yılan

İLİK = Düğme

İMİSCE = Gizlice

İSPİRTE = Kibrit

İSCAK = Sıcak

İTEĞİ = Üzerinde Hamur İşleri Yapılan Bez

İZZİK (AÇCIK) = Çok Az
KELEMLE = Bakımsız Tarla

KELETER = Üzüm Taşınan Küçük Sepet

KEŞKEK = Dövülmüş Buğday

KÖFÜN = Uzun Keleter

KÖLLE = Buğdağ ,nohut ,darı kaynatması

KÖLLE = Buğday ve nohut haşlaması
KUPA = Bardak

LAVARA = Yerel Geyik

MARMAR = Taş Bilya

NİŞLİYON = Neyapıyorsun

OKU = Davetiye

OMCA = Bağ (Asma)

ÖNGÜRDE = Orada

ÖVELEMBEÇ = Yufka hatıpamat peyniri ve soğanla hazırlanmışkarışım

PENGİLLEMEK = Ürkmek

PEŞKİR = Havlu

POYAM = Badem

PÜRÜMBE = Başörtüsü

SAÇ = Yufkanın pişirildiği demir

SENEK = Çamdam yapılmış büyük su kabı

SENİT = Üzerinde Yufka Açılan Düz Tahta

SINDI = Makas

SIRÇA = Çam Bilya

SORKAŞMAK = Ortak Taşımak

FOTURAF = Fotoğraf

SUMSAK = Dirsek

ŞIRLANYA = Afyon Yağı

CİBİŞ = Gözdeki Çapak

ŞİPİRDEK ( ŞİPİT ) = Terlik

TEFEK = Bağ Filizi

TERELİK = Bahçe

TOMOFİL = Otomobil

TOZANK = Pamuk

TULUK = Koyun derisinin komple çıkarılmış hali

TULUP = Pamuk

UĞRA = Un

ÜMMEN = Saklambaç oyununda ebenin durduğu direk

ÜRÜLGEN = Balon

YAĞLIK = Mendil

YALIMA = Herhalde

YICIRIK = Yerel Küfür

ZIDINK = Yerel Küfür

ZIYPMAK = Kaymak direğin üzerine yerleştirip üzerine iki kişi tarafından binilerek yapılan eğlence

GELİN TÜRKÜSÜ

Çobanın yatağı
Yünden yapağı
Yediği içtiği
Peynir topağı

Varman kızlar varman kirli çobana
Yakası paçası kirli çobana

Çobanın yastığı
Tarla keseği
Varanı yoldaşı
Çoban köpeği

Varman kızlar varman kirli çobana
yakası paçası kirli çobana

Gelin Türküsü İçin Mustafa Doğan\’a Teşekkürler

 

Katkıda bulunanlar : Süleyman YAYAN  , Abdurrahman OĞUZ , Mustafa DOĞAN’ a TEŞEKKÜRLER

Hazırlayan : Yakup AKÇİN